అంగారక గ్రహం (మార్స్) అనగానే మనకు ఎర్రటి నేల, నిర్జనమైన కొండలే గుర్తుకొస్తాయి. కానీ ఇటీవల నాసాకు చెందిన ‘క్యూరియాసిటీ రోవర్’ పంపిన ఒక విచిత్రమైన ఫొటో ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్ర సంచలనం సృష్టించింది. ఆ ఫొటోలో రాతి గుట్టల పైన ఆకాశంలో తేలియాడుతున్నట్లు ఒక నల్లటి నీడ కనిపించింది. అది సరిగ్గా సముద్రంలో ఈతకొట్టే ‘జెల్లీఫిష్’ ఆకారంలో ఉండటంతో, అది కచ్చితంగా ఒక గ్రహాంతరవాసే (ఏలియన్) అంటూ సోషల్ మీడియాలో నెటిజన్లు పెద్ద ఎత్తున చర్చ లేవనెత్తారు. హాలీవుడ్ సినిమాల్లో చూపించే ఏలియన్స్లా ఉందంటూ రకరకాల ఊహాగానాలు షికారు చేశాయి. అయితే నాసా శాస్త్రవేత్తలు రంగంలోకి దిగి క్షుణ్ణంగా పరిశోధించగా అసలు నిజం వెలుగులోకి వచ్చింది. వాస్తవానికి నాసా రోవర్లు పంపే ఫొటోల్లో గతంలో కూడా మానవ పుర్రెలు, ఎముకలు, పిరమిడ్లు, పుట్టగొడుగులు వంటి ఆకారాలు కనిపించేవి. మన మెదడుకు తెలిసిన ఆకారాలను తెలియని వస్తువుల్లో ఊహించుకోవడాన్ని సైన్స్ భాషలో ‘పారైడోలియా’ (Pareidolia) అంటారు. సాధారణంగా విచిత్రమైన రాళ్ల ఆకారాలు ఈ భ్రమలకు కారణమయ్యేవి. కానీ ఈసారి కనిపించిన జెల్లీఫిష్ ఆకారం నేలపై ఉన్న రాయి కాదు, గాలిలో తేలుతున్న నీడలా ఉంది. క్యూరియాసిటీ రోవర్ తన ‘నావ్క్యామ్’ (Navcam) కెమెరాతో తీసిన ఈ దృశ్యం నిజంగానే ఒక వింత జీవి ఎగురుతున్న భావనను కలిగించింది. ఈ మిస్టరీని ఛేదించడానికి శాస్త్రవేత్తలు రోవర్ డేటాను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించారు. ఈ వింత ఫొటో 2023 ఆగస్టు 20న రికార్డయింది. సాధారణంగా రోవర్లు ఒకే కోణంలో వరుసగా ఫొటోలు తీస్తుంటాయి. ఈ జెల్లీఫిష్ ఫొటో తీయడానికి సరిగ్గా 13 సెకన్ల ముందు, అలాగే 25 సెకన్ల ముందు కూడా అదే ప్రదేశాన్ని కెమెరా క్లిక్ చేసింది. ఆశ్చర్యకరమైన విషయమేమిటంటే ఆ రెండు పాత ఫొటోల్లో ఎలాంటి నీడ లేదు! కేవలం ఒకే ఒక్క ఫ్రేమ్లో మాత్రమే ఆ నల్లటి ఆకారం ప్రత్యక్షమైంది. అక్కడ నిజంగానే ఏదైనా జీవి ఉండి ఉంటే, అది మిగతా ఫొటోల్లో కూడా కనిపించాలి. దీంతో ఆ వింత సంఘటన అంగారకుడి నేలపై జరిగింది కాదని శాస్త్రవేత్తలకు స్పష్టమైంది. కాస్మిక్ కిరణాల దాడి.. కెమెరాలో ‘డిజిటల్ గ్లిచ్’ మరి ఆ ఆకారం ఎలా వచ్చిందో తెలుసుకోవాలంటే మనం సుదూర అంతరిక్షం వైపు చూడాలి. విశ్వంలో నిరంతరం అత్యధిక శక్తి కలిగిన రేణువులతో కూడిన ‘కాస్మిక్ కిరణాలు’ ప్రసరిస్తూ ఉంటాయి. మన భూమికి బలమైన అయస్కాంత క్షేత్రంతో పాటు మందపాటి వాతావరణ రక్షణ కవచం ఉంది కాబట్టి ఈ ప్రమాదకర కిరణాలు పైనే నశించిపోతాయి. కానీ మంగళ గ్రహానికి అలాంటి రక్షణ కవచం లేదు, అక్కడి వాతావరణం కూడా భూమితో పోలిస్తే అర్ధ శాతం మాత్రమే ఉంటుంది. దీనివల్ల అంతరిక్షంలో ప్రయాణించే ఈ కిరణాలు నేరుగా వచ్చి రోవర్ డిజిటల్ కెమెరా సెన్సార్లను (సిలికాన్ డిటెక్టర్లు) బలంగా తాకుతాయి. అలా తాకినప్పుడు ఫొటోలలో సాంకేతిక లోపం (Digital Glitch) ఏర్పడుతుంది. జేపీఎల్ (JPL) ఇమేజింగ్ సైంటిస్ట్ జస్టిన్ మ్యాకీ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, రోవర్లు పంపే వేలాది ఫొటోల్లో ఇలాంటి కాంతి చుక్కలు కనిపిస్తుంటాయి. చాలావరకు ఇవి తెల్లటి చుక్కలుగానో లేదా గీతల్లాగో పడతాయి. కానీ కొన్నిసార్లు డిజిటల్ లోపం వల్ల నల్లటి మచ్చలుగా (Dark Shadow) రూపాంతరం చెందుతాయి.
